lwówek śląski

POZDROWIENIA SMS

Przekaż pozdrowienia i spraw radość bliskiej osobie!
Kliknij w link poniżej.

BROWAR LWÓWEK ŚLĄSKI

Dzieje lwóweckiego browaru.

wtorek, 24 marca 2009, 09:59
Browar lwówek Śląski, browar lwówek, książęce, piwo lwóweckie

Niewiele miast europejskich może pochwalić się ponad 800-letnią tradycją warzenia piwa. Lwówek Śląski ją ma, ale czy umiejętnie wykorzysta w najbliższej przyszłości – tego nie wiemy. Pewne jest tylko to, że ostatnie stulecie to pasmo wielkich sukcesów i równie wielkich… porażek.

Po kilkuset latach warzenia piwa w wielu domach oraz folwarkach podmiejskich, dopiero w XVIII w. został we Lwówku Śl. wybudowany browar ze słodownią z prawdziwego zdarzenia. Stworzono go z myślą o posiadaczach uprawnień piwowarskich, którzy korzystając z komunalnego charakteru obu budowli, mogliby w nim tworzyć piwo znacznie lepszej jakości.

Nowopowstałe obiekty użyteczności publicznej wybudowano na tzw. lennie zamkowym, czyli w miejscu, gdzie znajdowała się niegdyś średniowieczna rezydencja książęca. Dokument z 1797 r. wspomina, że największym obiektem przemysłowym we Lwówku Śl. był właśnie browar miejski. W połowie lat 20. XIX stulecia średnioroczna produkcja wynosiła ponad 2 tys. achteli piwa, co pozwalało napełnić około tysiąca ćwierćbeczek o pojemności łącznej niemal 2715 litrów.

Wybrani mieszkańcy „Lwiego Grodu” opłacali zatrudnionych w obu budynkach: etatowego słodownika oraz piwowara z pomocnikami. Uprzywilejowani lwówczanie dla dalszego usprawnienia produkcji piwa w 1845 r. zawiązali Bractwo Browarne. Po kilku latach okazało się, że funkcjonowanie komuny piwowarskiej nie bardzo zdaje egzamin w okresie rodzącego się kapitalizmu. Ostatecznie w 1867 r. zrezygnowano z produkcji i Bractwo Browarne wystawiło zabudowania na sprzedaż.

Całą nieruchomość kupił pewien mistrz piwowarski, ale po czterech latach z nieznanych nam przyczyn zrezygnował. Kolejnym nabywcą był Juliusz Hohberg z Kowar, który po zakupie browaru w 1871 r. natychmiast przystąpił do modernizacji przedsiębiorstwa. Jego głównym celem stało się stworzenie doskonałego piwa i wyparcie tym samym popularnego piwa z Jawora.

Po udanym podboju okolicznego rynku Juliusz zdecydował się osiąść tu na stałe. Niemałe znaczenie miało znalezienie miłości swego życia. Wybranką jego serca okazała się Ernestyna Scholz, córka właścicieli lwóweckiej kaflarni. Wniesiony posag oraz zyski ze sprzedaży piwa państwo Hohbergowie przeznaczyli w latach 1882-1892 na przebudowę browaru. W międzyczasie wzniesiono nową słodownię, a także zakupiono i zainstalowano parowe urządzenie do produkcji sztucznego lodu, co pomogło w stworzeniu dwóch kolejnych gatunków piwa: eksportowego i koźlaka.

W 1904 r. starzejący się Juliusz postanowił przekazać jeden z najlepszych browarów na Śląsku w ręce synów: 32-letniego Edwina i 31-letniego Paula. Jedną z pierwszych decyzji młodych Hohbergów było zakupienie działki obok browaru, gdzie wzniesiono budynek administracyjny firmy. Po kilkunastu latach (1927) bracia postanowili przy istniejącej słodowni dobudować suszarnię.

Co ciekawe; produkcji piwa nie zahamował wybuch II wojny światowej (1939). Ogromne ilości „złotego trunku” trafiały zarówno do lokalnych sklepów, barów i zajazdów, jak również regionalnych restauracji, pensjonatów, hotelików itp. Sporą ilość piwa zakupywała nawet armia niemiecka dla swych oficerów i żołnierzy walczących na kilku frontach. W tym czasie w lwóweckim browarze pracowało wielu robotników przymusowych. Wśród nich sporą część stanowili Polacy!

Produkcję piwa zakończono dopiero na początku 1945 r. w obliczu zbliżającej się armii radzieckiej. Zarząd spółki podjął wówczas decyzję o ewakuacji załogi, zabraniu dokumentacji do Zgorzelca i wygaszeniu paleniska pod kotłem. Sowieci wkroczyli do browaru 16 lutego licząc, że znajdą tu sporą ilość „darmowego” alkoholu. Parę tygodni później (maj 1945 r.) w oparciu o pozostawione przez Niemców niewielkie zapasy surowców i opakowań, wznowiono produkcję lwóweckiego piwa. Dodajmy, że był to jeden z pierwszych zakładów uruchomionych w powojennym mieście.

Ponieważ w owym czasie w okolicy niewielu było wykwalifikowanych w tej branży Polaków, do początku 1946 r. w browarze na około 40 pracowników było zatrudnionych niemal 20 Niemców. Wytwarzano tu wówczas kilka rodzajów piw (m.in. „Mocne” i „Krzepkie”), które butelkowano bądź beczkowano rozwożono do okolicznych sklepów i restauracji najczęściej wozami… z zaprzęgiem konnym!

Do 1950 r. zakład podlegał Oddziałowi Centralnego Zarządu Przemysłu Fermentacyjnego we Wrocławiu, a następnie Jeleniogórskim Zakładom Piwowarsko-Słodowniczym. Na przełomie 1956 i 1957 r. rozpoczęto modernizację browaru. W tym celu zdemontowano wiele niemieckich urządzeń, a w ich miejsce zainstalowano nowe o większej wydajności. W 1958 r. unowocześniono fermentownię, w latach 1960-1961 wymieniono układy chłodnicze, w 1971 r. zamontowano nową linię do rozlewu piwa butelkowego, a w 1974 r. zmodernizowano warzelnię.

Po przyłączeniu w 1975 r. kilku zakładów m.in.: browaru w Legnicy, Chojnowie, Górze Śl. oraz słodowni w Złotoryi i Środzie Śl., zmieniono nazwę przedsiębiorstwa na Legnickie Zakłady Piwowarskie. Zespół kilkunastu zakładów dominował ze swymi trzema rodzajami piwa („Basztowe”, „Książęce” i „Koźlak”), aż w czterech ówczesnych województwach: jeleniogórskim, legnickim, wałbrzyskim i zielonogórskim.

Pomyślnie rozwijające się Legnickie Zakłady Piwowarskie nadal rozbudowano, czego widocznym efektem było zwiększenie w 1983 r. we Lwówku Śl. pojemności leżakowni i fermentowni oraz zamontowanie nowego filtra, który znacząco poprawił klarowność miejscowego piwa. Sześć lat później (1989) rozpoczęto budowę nowej rozlewni, która z racji transformacji ustrojowych w naszym kraju, została zakończona dopiero w 1992 r.

Pojawienie się na zmonopolizowanym dotąd rynku nowych gatunków piw doprowadziło w szybkim czasie państwowe zakłady do sporego zadłużenia. Nie pomogło nawet podpisanie 3 lipca 1994 r. współpracy z czeskim browarem Vratislavice S.A. z Liberca, która pozwoliła na licencyjne wytwarzanie piwa „Premier”. Problem stawał się coraz większy zwłaszcza, że wierzyciele domagali się zwrotu poniesionych wkładów finansowych.

Próbowano znaleźć wyjście, przeprowadzając prywatyzacje pośrednią. Po utworzeniu przedsiębiorstwa w formie jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, dokonano dalszego przekształcenia. W ten sposób 14 lipca 1995 r. powstały Browary Karkonoskie S.A. z siedzibą we Lwówku Śl. Nadzieje były wówczas spore, o czym świadczy wprowadzenie od stycznia 1996 r. programu naprawczego. Wiosną w sklepach pojawiło się nawet nowe piwo lwóweckie „Książęce - Extra”, a w następnym roku (1997) „Górnicze”, „Mocne - Dobre” i „Studenckie” oraz napój słodowy „Murzynek”.

Mimo tych starań 16 września 1998 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze musiał ogłosić upadłość Browarów Karkonoskich S.A., wyznaczając komisarza i syndyka. Konkretny kupiec pojawił się dopiero w 1999 r. Był nim Niemiec - Wolfgang Bauer, który 1 maja stał się właścicielem lwóweckiego browaru i słodowni. Uroczyste otwarcie „Prywatnego Browaru Lwówek Śląski” nastąpiło po zakończeniu kilkunastotygodniowych prac remontowych, podczas trzydniowego festynu na przełomie lipca i sierpnia.

Z każdym kolejnym miesiącem powoli wzrastała sprzedaż, a wraz z nią produkcja. Niemałe znaczenie miały również uzyskane tytuły i zaszczytne miejsca w prestiżowych konkursach. Produkowane we Lwówku Śl. piwo jasne „Książęce” i piwo ciemne „Mocne – Dobre” w samych tylko latach 2001-2006 wielokrotnie zajmowały miejsca na podium (m.in. „Festiwal Piw Polskich” w Łodzi; krasnostawskie „Chmielaki”; Otwarty Konkurs Jakości Piw „Agra”; „Jesienne Spotkania Browarników” w Rzeszowie; „European Beer Star” w Norymberdze).

Dlatego ze sporym zaskoczeniem mieszkańcy Lwówka Śl. amatorzy piwa, przyjęli 27 stycznia 2007 r. wiadomość o sporządzeniu ostatniej warki piwa. Owszem, przez ostatnich kilka lat pojawiały się w obiegu informacje o nieporozumieniach pomiędzy właścicielem, a władzami samorządowymi w kwestiach finansowych oraz promocji piwa. Mimo to, niewielu mieszkańców przypuszczało, że zadłużony „Browar Śląski 1209” tak szybko zakończy sprzedaż piwa w regionie. Na efekty nie trzeba było długo czekać – 24 września 2007 r. Sąd Gospodarczy w Jeleniej Górze ogłosił upadłość lwóweckiego browaru i wyznaczył dlań syndyka.

Tym samym 800 lat tradycji ponownie zdaje się zostać zaprzepaszczone – zwłaszcza w kontekście sprzedanej i rozebranej do fundamentów słodowni. Ostatnim ratunkiem wydaje się zaangażowanie lokalnego i wojewódzkiego samorządu. Wypada mieć nadzieję, iż sprzedanie części budynków dynamicznie rozwijającej się spółce Browar „Ciechan” przyczyni się do ponownego wytwarzania piwa we Lwówku Śl. Spore znaczenie dla podtrzymania kilkusetletniej tradycji warzenia „lwiego napoju”, będzie miało też stworzenie muzeum browarnictwa oraz zorganizowanie przez Urząd Gminy i Miasta 20 czerwca 2009 r. I Lwóweckiego Festiwalu Piwa pod wymownym tytułem: „800 lat tradycji piwowarstwa we Lwówku Śląskim”.

 

Szymon Wrzesiński

materiały pomocnicze: Książka Eugeniusz Braniewskiego

NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE

NAJCZĘŚCIEJ OGLĄDANE

MENU

BAZA FIRM

OGŁOSZENIA

POLECAMY

gryfów, gryfów śląski, portal gryfow
Urząd Miasta i Gminy Lwówek Śląski
Bolesławiec, bolesławiec.net,
jelonka
Wleń
lubań
nowiny jeleniogórskie, nj24
telewizja łużyce, łużyce
dolnoślązacy, dolny śląsk, lato agat
wałbrzych, wałbrzych,info,

KURSY WALUT

Waluta Kupno Sprzedaż
1 EUR 4,0524 4,1342
1 USD 3,3396 3,4070
1 CAD 3,2459 3,3115
1 AUD 2,8352 2,8924
1 GBP 4,8956 4,9946
1 CHF 2,9271 2,9863
1 CZK 0,1569 0,1601
100 HUF 1,4537 1,4831

APTEKI W MIEŚCIE

"Apteka Ław Chlebowych"
ul. Wolności 21
tel. 075-782-22-02
"Apteka w Rynku"
ul. Wolności 19
tel. 075-647-85-84
"Pod białym Krukiem"
Słowackiego 1
tel./fax 075/643 68 67

OSTATNIE KOMENTARZE

prosimy o jakies zdiecia jak mozna z meczów lwóweckiej druzyny ;))) (kibic)

DO wolny (79.187.63.3) - do czego pijesz z tym prawem? Jest wolność słowa a z... (Mania)

No tłumów ( mimo wielu zaproszeń ) i tak nie ma co sie spodziewać,bo są KWI... (Julka)

Do: Haxi0r xD (83.14.231.88) proponuje ci postudiować trochę "Językoznaswto"... (wolny)

Buduje sie w całej Polsce. To znaczy że tak ma być? Czy raczej chodzi o zbici... (Gość)

POGODA

W godzinach: 08-14
Temperatura: 18 °C
Ciśnienie: 0 hPa powiat
Wiatr: 7 km/h lwowecki
Śnieg: 0.0 mm
Deszcz: 0.0 mm
lwowekslaski

W godzinach: 07-13
Temperatura: 8 °C
Ciśnienie: 1 hPa powiat
Wiatr: 5 km/h lwowecki
Śnieg: 0.0 mm
Deszcz: 0.0 mm
lwowekslaski

Dziś | Jutro | Pojutrze

TEMAT TYGODNIA

Lwówecki Festiwal Smaków i tradycji Regionalnych, lwówek śląski, browar lwówek śląski, piwo, marek jakubiak, browar

Lwówecki Festiwal Smaków i tradycji Regionalnych ZAPRASZAMY VIDEO

czwartek, 14:32
Marcin Kaszuba

Ponad 20 regionalnych browarów z Polski, Czech i Niemiec przejdzie w piątek do Lwówka Śląskiego, aby promować regionalne trunki. Lwówecki Festiwal Smaków i Tradycji Regionalnych połączony będzie z biesiadą piwną i pokazami sposobów na domowe warzenie piwa. Zapraszamy w już w piątek o godzinie 18 na stadion miejski w Lwówku Śląskim. Impreza potrwa do soboty włącznie...

TURYSTYKA I REGION WCZORAJ

zabytki lwówka śląskiego, zabytki, historia lwówka śląskiego, browar w wlówku śląskim, baszta bolesławiecka, baszta lubańska, zabytek, kościół, lwówek śląski

Fortyfikacje miejskie

niedziela, 18:11
Marcin Kaszuba

Należą do najciekawszych tego typu na Dolnym Śląsku. Tworzą wyjątkowo bogate założenie o dwóch obwodach obronnych. Zachowały się stosunkowo dobrze i dają przegląd urządzeń warownych z różnych okresów ich rozwoju. Starszy, wewnętrzny pierścień obwarowań zachował mury z niewielkimi szczerbami, jeśli nie liczyć znacznych wyburzeń odcinka północno-wschodniego. Z trzech poprzednio istniejących, zachowały się tylko dwa długie odcinki...

KRONIKA POLICYJNA

policja, lwówek śląski, policja, marek madeksza, powiat lwówecki, wleń, gryfów śląski,

"Nie masz prawka - nie jedź"

niedziela, 10:56
Marcin Kaszuba

14 maja 2010 roku w godzinach porannych policjanci Ogniwa Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim wspólnie z dzielnicowymi i policjantami prewencji na terenie całego powiatu lwóweckiego i Lwówka Śląskiego przeprowadzą działania prewencyjne pod kryptonimem „Nie masz prawka – nie jedź”....

PRAWNIK RADZI

dziecko, porady prawne, prawnik radzi, porada,

Komu przysługuje opieka nad dzieckiem?

niedziela, 18:17
Marcin Kaszuba

W sprawie mojego brata toczy się postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej nad jego dzieckiem. Żona brata jest poważnie chora i w związku z tym często przebywa w szpitalu. W razie pozbawienia władzy sąd zobowiązany będzie do ustanowienia opieki. Czy jako ciotka mogę zostać opiekunem dziecka? Nigdy nie miałam własnych dzieci, nie mam także doświadczenia pedagogicznego. Czy to będzie przeszkodą....

FOTOGRAFIA

NEWSLETTER

Jeśli chcesz otrzymywać elektroniczne biuletyny
naszego serwisu - podaj nam swój adres e-mail:
Projekt i wykonanie: Unique Design